ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΩΣ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΜΑΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ

Αλήθεια τι ονομάζουμε "Μνημείο" και ποιά η χρησιμότητά του; Ο όρος μνημείο συνηχεί προς την Μνήμη και αυτό γιατί ως τέτοιο νοείται κάθε υλικό αποτύπωμα (κτίριο, έργο τέχνης κα) που σκοπό έχει να αποτυπώσει στην ιστορική μνήμη, στο διηνεκές του χρόνου, ένα σημαντικό γεγονός ή να υπηρετήσει μία συγκεκριμένη λειτουργία. Τα μνημεία και γενικά τα υλικά κατάλοιπα του αρχαίου, ελληνιστικού, βυζαντινού και νεώτερου πολιτισμού, έχουν σημαντική προσφορά: Προσφέρουν σε έναν σημαντικό βαθμό την εμπειρία της ιστορικής ενσυναισθήσεως, δηλαδή παρέχουν την δυνατότητα μίας έμπρακτης, βιωματικής προσεγγίσεως της Ιστορίας. Δημιουργούν με την παρουσία τους, ιδίως όταν είναι σταθερά και ευρίσκονται στο σημείο που συνέβη ένα σπουδαίο γεγονός (λχ τύμβος Μαραθωνομάχων, τύμβος Πλαταιών, τύμβος Σαλαμινομάχων κα), μία "διαλογική σχέση" μεταξύ επισκεπτών και μνημείων, καθώς ενέχουν και μεταφέρουν συμβολισμούς δεδομένου ότι επάνω τους, μέσα τους, αποτυπώνεται η εθνική ιστορία, η παράδοση, είναι συνυφασμένα με γεγονότα και καθοριστικά δρώμενα και με αυτό τον τρόπο "συγχρονίζεται" με το παρόν το μνημείο και δημιουργείται μία αμφίδρομη αλληλεπίδραση και σχέση. 
Τα μνημεία δεν είναι "βουβά" κατάλοιπα ενός παρελθόντος ανεπανάληπτου που έχει παρέλθει. Είναι "ζωντανές" παρακαταθήκες γνώσεως και συμβολισμών. Τα μνημεία ως αναπόσπαστο τμήμα της εθνικής κληρονομιάς, συμβάλλουν στην διαμόρφωση και τόνωση της ιστορικής συνειδήσεως, δημιουργώντας έναν πνευματικό και μεταφυσικό σύνδεσμο μεταξύ των ανθρώπων και των αξιών, του τρόπου ζωής, των παραδόσεων, της πολιτιστικής κληρονομιάς την οποία συνθέτουν, σφυρηλατώντας την συλλογική μνήμη και την ιστορική συνείδηση, διαμορφώνοντας μία κοινή ταυτότητα και ένα σημαντικό σημείο αναφοράς. Επιπλέον συμβάλλουν στην επίτευξη της εθνικής αυτογνωσίας, διότι μέσω αυτών κατανοούμε και αντιλαμβανόμαστε καλύτερα την ιδιαίτερη ταυτότητα και φυσιογνωμία του εθνικού μας πολιτισμού και την διεύρυνση της ανθρώπινης συνειδήσεως μέσα από τα επιτεύγματά της. 

Η διαμόρφωση της ιστορικής συνειδήσεως είναι μία σύνθετη, πολύπλοκη και χρονοβόρα διαδικασία και οι παράγοντες που την διαμορφώνουν είναι, μεταξύ άλλων, η εκπαίδευση, οι πολιτιστικές εκδόσεις, τα μουσεία, οι επέτειοι, οι ομιλίες και μία σειρά από άλλες δραστηριότητες που θεσμοθετεί η Πολιτεία ακριβώς για την επίτευξη αυτού του στόχου.

 

Γι΄ αυτό και η μνημειακή κληρονομιά αποτελεί το υλικό αποτύπωμα/αντανάκλαση των φυλετικών μας αρχετύπων και την έμπρακτη/καλλιτεχνική έκφραση/εκδήλωση των βιοψυχικών ιδιοτήτων και των ανησυχιών που εμφωλεύουν στην ύπαρξή μας. Η χρησιμότητά τους ως εργαλείο και οδηγό είναι πολύτιμη και οφείλουμε να τα διαφυλάσουμε ως κόρη οφθαλμού για τους σύγχρονους αλλά και για τις επερχόμενες γενεές, συνιστώντας τον θεμέλιο υλικό λίθο και το βασικό σημείο αναφοράς της εθνικής πολιτιστικής μας ταυτότητας και κληρονομιάς...

Ως παρακαταθήκη του Εθνικού μας Πολιτισμού, εξυπακούεται ότι θα πρέπει να έχουν δημόσιο χαρακτήρα, αφού ανήκουν στο ΄Εθνος και στον λαό που την δημιούργησε, ο οποίος τόσο σε θεσμικό/συλλογικό επίπεδο αλλά και σε ατομικό, οφείλει να είναι ο άγρυπνος θεματοφύλακάς της. 

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ