ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΙΩΑΝΝΗ-ΑΒΑΡΗ ΚΟΣΜΟΓΙΑΝΝΗ: "ΣΥΝΤΡΙΜΜΙΑ ΚΑΙ ΤΕΡΑΤΑ"

Σε μία εποχή κατά την οποία κυριαρχεί η πνευματική στειρότητα και το απόλυτο υλιστικό τέλμα, νέες φωνές που εκφράζουν ουσιαστικές λογοτεχνικές, και όχι μόνο, ανησυχίες, έρχονται να ταράξουν τα λιμνάζοντα ύδατα της πνευματικής άπνοιας, διευρύνοντας τους στοχασμούς μας και παρέχοντας ερεθίσματα για επικέντρωση και εμβάθυνση σε καίρια ζητήματα του κοινωνικού, πολιτικού και πολιτισμικού γίγνεσθαι... 
Η πρόσφατα κυκλοφορήσασα ποιητική συλλογή του Ιωάννη-Άβαρη Κοσμόγιαννη υπό τον τίτλο "Συντρίμμια και Τέρατα" δύναται αναμφιβόλως να ενταχθεί σε αυτό το πλαίσιο. Κι αυτό, διότι μέσα από τους στίχους του, ο νεοεμφανιζόμενος ποιητής αγγίζει ευαίσθητες και ουσιαστικές χορδές του πνευματικού κόσμου, εισάγοντας κοινωνικούς, ιδεολογικούς και φιλοσοφικούς ευρύτερα προβληματισμούς, εκφράζοντας ταυτόχρονα και εκδηλώνοντας τον εσωτερικό του κόσμο... Ο αναγνώστης που θα έρθει σε επαφή με το λογοτεχνικό αυτό πόνημα, αντιλαμβάνεται ότι πρόκειται για μία ποιητική συλλογή η οποία αποτελεί καρπό γόνιμων αναζητήσεων και έκφραση πολυποίκιλων ανησυχιών που μεταφέρονται στο χαρτί, αποτυπώνοντας τον συναισθηματικό κόσμο του λογοτέχνη.

Η ποίηση αδιαμφισβήτητα εντάσεται στο ευρύτερο φάσμα της τέχνης. Και η τέχνη είναι ιδεολογία, καθώς εκπηγάζει και αποτελεί το πρόσταγμα της πνευματικής και ψυχικής ουσίας, διατυπώνοντας σκέψεις, αλήθειες και συναισθηματικές καταστάσεις που εκφεύγουν της κοινότυπης εκφράσεως, οδηγώντας σε έναν αναβαθμό υψηλότερης ενατενίσεως των πραγμάτων εν είδει "εποπτείας"...

Διαβάζοντας την ποιητική συλλογή "Συντρίμμια και Τέρατα" του Ι. Κοσμόγιαννη, ο αναγνώστης αντιλαμβάνεται ότι σε ορισμένες πτυχές της ανακαλεί στη μνήμη μας ηρωϊκές και αισθητικές αξίες του ομηρικού κόσμου, αξίες οι οποίες κατέχουν αρχετυπική διάσταση. Πρόκειται για αυθεντικές αξίες οι οποίες είναι άφθαρτες διαχρονικά, ούσες αείζωες και αυθύπαρκτες, παρά τα συντρίμμια της σημερινής εποχής, καθώς διαβιούμε σε έναν κόσμο ερειπίων, πνευματικών και ψυχικών...

Και μπορεί κάποια σημεία του βιβλίου να αποπνέουν μία διάχυτη απαισιοδοξία, έναν "πεσιμισμό" που αναβλύζει από την έκβαση του παρακμιακού γίγνεσθαι των ημερών μας, όμως η τελική συνισταμένη του βιβλίου διαπνέεται από μία τάση βελτιοδοξίας, με κινητήριο άξονα τη θέληση της δυνάμεως του αυτοκυρίαρχου ανθρώπου να επιφέρει ανάταση στη ζωή...

Η ποιητική συλλογή διανθίζεται από κοινωνικούς προβληματισμούς (κάτι που διαφαίνεται από τους εύγλωττους τίτλους των ποιημάτων του "Γενιά του ΄80", "Δούλος της Απάθειας", "Ανοιξιάτικη κακοκαιρία", "Το Γρανάζι", "Τσίρκο" κ.α.), ενώ δε λείπει η επίκληση στο ανεπανάληπτο ιστορικό παρελθόν και τις παραδόσεις των Ελλήνων ("Άδυτον", "Η Ιερή Ώρα", "Βοή μες στα χαλάσματα" κ.α.), συμπυκνώνοντας παράλληλα νεανικές σκέψεις σε συνάρτηση με βιωματικούς προβληματισμούς ως απόρροια ωριμάνσεως και στοχαστικών διαπιστώσεων, ενώ δε λείπει και ο καυστικός καυτηριασμός σημείων των καιρών ("Ο Ύμνος της Παρακμής", "Έρμαιο του Φθόνου", "Η αέναη ευεργεσία της μοναχικότητας" κ.α.). 

Ερχόμενοι λοιπόν αντιμέτωποι με τα συντρίμμια, μη κατορθώνοντας να κάμψουν το φρόνημα και την αγωνιστικότητά μας, που συνιστά άλλωστε και την πεμπτουσία της ζωής, είναι εφικτό να αναδυθούν τα (ιερά) τέρατα, καθώς "Στα Ηλύσια Πεδία εισέρχονται Ήρωες εκλεκτοί, στου Πλούτωνα τον ζόφο αυτοί δεν είναι μόνοι, για εκείνους Άνοιξη ψυχής θα φέρει η Περσεφόνη", όπως επισημαίνει στους στίχους του ο ο ποιητής... Κι αυτό, γιατί τα πάντα ρει, γιατί η φλόγα είναι αείζωο πυρ, καθώς "Αγάλματα ακοίμητα περιφρουρούν την Τάξη, του Κάλλους το Ιδεατό σμιλεύεται στην πράξη", όπως εύστοχα αναφέρει ο Ι. Κοσμόγιαννης στους στίχους του, μέσα από το ποίημα "Βοή μές στα χαλάσματα"... 

Και φυσικά δεν θα μπορουσε να μην υμνήσει τον φτερωτό Θεό, κάνοντας τον συνειρμό Ήρως-Έρως με τους ακόλουθους στίχους: "Της Ηλιακής Συνείδησης τέκνο αγαπητό. Τα κατορθώματά σου υμνούνται αενάως"...

Ταυτόχρονα, μνήμες νοσταλγικές από το ανεπανάληπτο παρελθόν, ζωντανεύουν μέσα από τους στίχους του, καθώς "Σύναξη αλλόκοτη ανά μαζεύεται στο δάσος. Στα βάθη μέσα της σπηλιάς στήνεται ο βωμός. Ξιφίδιο προς τους Θεούς υψώνει ο Ιεροφάντης. Οι Μύστες υμνωδοί πιστοί να δίνουν τον παλμό. Πύλες απόψε ανοίγονται προς άλλες διαστάσεις. Πύλες που για να τις διαβείς δεν πρέπει να διστάσεις"...

Ο Ν. Καζαντζάκης είχε διατυπώσει την έμφορτη αλληγορίας ρήση "Φτάσε εκεί που δεν μπορείς", υπονοώντας την υπέρβαση των ορίων και την επιτέλεση του άθλου. Μία τέτοια νότα αποπνέουν και οι στίχοι του Ι. Κοσμόγιαννη στο ποίημά του "Βαδίζοντας στο Άγνωστο": "Το άγνωστο μαγνήτης για κάθε αιρετικό. Ελκύει συνειδήσεις καθάριες, εκλεκτές. Σκοπό σου βάλε της ζωής μοναδικό. Να φτάσεις εκεί που δεν κατάφεραν οι άλλοι"...

Θα μπορούσαμε να παραθέσουμε ουκ ολίγα αποσπάσματα από τα ποιήματα που διανθίζουν την ποιητική συλλογή "Συντρίμμια και Τέρατα", όμως δεν είναι ο σκοπός αυτής της αναφοράς, καθώς κάτι τέτοιο θα χάλαγε την μαγεία της αναγνώσεως του όλου έργου. Επιγραμματικά θα μπορούσαμε να πούμε ότι η ποιητική αυτή συλλογή συνιστά μία πνευματική πρόκληση-πρόσκληση προς τον αναγνώστη να διαβάσει, να στοχαστεί και να διευρύνει το φάσμα των αναζητήσεων και των προβληματισμών του, λειτουργώντας ως πνευματικός σπινθήρας, γι ΄αυτό ακριβώς τον λόγο θα πρέπει και να αποτελέσει αντικείμενο μελέτης, στο πλαίσιο των ευρύτερων ενατενισεων μας...

ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΑΔΥΤΟΝ