ΠΑΡΑΔΟΣΗ

ΔΟΜΗΝΙΚΟΣ ΘΕΟΤΟΚΟΠΟΥΛΟΣ: ΕΝΑΣ ΔΑΔΟΥΧΟΣ ΤΟΥ ΧΡΩΣΤΗΡΑ ΚΑΙ Η ΦΡΑΤΡΙΑ ΤΟΥ ΜΥΣΤΡΑ...

Ο Δομηνικος Θεοτοκοπουλος, γνωστος ευρυτερα με το καλλιτεχνικο προσωνυμιο "Ελ Γκρεκο", υπηρξε ενα ενορατικο, χαρισματικο καλλιτεχνικο αναστημα, ενας αληθινος δαδουχος του χρωστηρα. Μεσα απο το εργο του αποτυπωσε τη θεοσεβεια συνυφασμενη με την μεταφυσικη ανυψωση των μορφων προς το Μειζον Φως...
Υπηρξε μελος της φρατριας του Μυστρα, της μυστηριακής αδελφοτητος του Γεωργιου Πληθωνος, με έδρα την Μαγούλα του Μυστρά, στην οποια μεταξυ αλλων μετειχαν οι Δαμασκηνος, Βησσαριων, Χαλκοκονδυλης, Αργυρόπουλος κ.α. Η πολυθεϊστική και μυστηριακή αδελφότητα των "Μάγων του Μυστρά", ήταν εκείνη που μεταλαμπάδευσε το φως του Ανθρωπισμού και του Πολιτισμού στην Δύση, κυοφορώντας το θαύμα της Αναγεννήσεως... Η απαρχή έγινε με το ταξίδι του Πλήθωνος σε Φερράρα και Φλωρεντία, στο πλαίσιο των διερευνητικών διεργασιών του Αυτοκράτορα για την ένωση των Εκκλησιών και συνακόλουθα τη σωτηρία της αυτοκρατορίας που κατέρρεε, προσβλέποντας σε ενίσχυση από τη Δύση...

Τότε, ο Πλήθων, διαβλέποντας το επερχόμενο τέλος και την αποτυχία της συγκλίσεως αυτής, είχε κάνει γόνιμες επαφές με τους Μεδδίκους και άλλους μαικήνες των τεχνών και των επιστημών, ώστε να βρει γόνιμο έδαφος για την μεταλαμπάδευση της ελληνικής πνευματικής και καλλιτεχνικής παραδόσεως, όπως και έπραξε δια των μαθητών του. Στο σημείο αυτό να τονισθεί ότι η αδελφότητα των Μάγων του Μυστρά είχε, μετά την μετάσταση του Πλήθωνος και την επικράτηση της τουρκοκρατίας, προσαρμόσει τη δραστηριότητά της, ώστε να μπορέσει να επηρεάσει εκ των έσω τους χώρους της πνευματικής και θρησκευτικής λειτουργικής δραστηριότητας.

Η ζωή και το έργο του Θεοτοκόπουλου, αποδίδεται συνοπτικά πλην εύστοχα, στο ομώνυμο κινηματογραφικό έργο του Γ. Σμαραγδή, όπου παρουσιάζεται έστω και αμυδρά, η ιεροεξεταστική τρομοκρατία και το πνευματικό σκότος... Ο Θεοτοκόπουλος επιχειρεί να συγκεράσει στοιχεία από την Αναγέννηση, τον κλασικισμό της Αρχαίας Ελλάδας, τον πνευματισμό της Βυζαντινής Τέχνης και  τον πρώιμο εξπρεσιονισμό της Ευρώπης.... 

Η απεικονιση της ενωσεως του μεσαιου με τον παραμεσο δακτυλο οπως εμφαινεται ως χειρονομια σε πλειστα εργα του, αποτελει τον μυστηριακο χαιρετισμο-γνωρισμα των μελων της αδελφοτητας.

Τα έργα του ενόχλησαν το ιεροεξεταστικό ιερατείο διότι "γκρέμιζαν" και "αμφισβητούσαν" την δογματική και αποστεωμένη έκφραση των μορφών, καθ΄ ότι ο Θεοτοκόπουλος υπήρξε φύση στοχαστική και ανυπότακτη, δημιουργώντας με ένα ιδιαίτερο, προσωπικό του ύφος και τεχνοτροπία...

Η πνευματική "σπορά" πούχε ρίξει ο Γεμιστός, είχε αρχίσει να καρπίζει, διεισδύοντας βαθειά μέσα στο καλλιτεχνικό, στο πνευματικό και στο κοινωνικό γίγνεσθαι και διαπλάθοντας συνειδήσεις...

Το έργο του τον κατατάσσει στους πραγματικά μεγάλους μύστες της τέχνης, ενώ η ζωή και η τέχνη του εύστοχα και εύλογα έχουν συνδεθεί με τον θρύλο και τις έντονες μεταφυσικές του αναζητήσεις. Ο Θεοτοκόπουλος, κατόρθωσε να προσδώσει στο έργο του ενορατικότητα και να το διαποτίσει με ένταση, δυνατά χρώματα, επιτυγχάνοντας να μετουσιώσει τα φθαρτά υλικά της τέχνης του σε διαχρονικές έννοιες και σε νοήματα έμφορτα συμβολισμών. 
Βεβαίως ο Θεοτοκόπουλος δεν γνώρισε τον Γεμιστό, διότι ήταν μετεγενέστερός του, όμως γνώρισε τους συνεχιστές του έργου του, μεταξύ δε αυτών τον επικεφαλής της Φρατρίας των Μάγων του Μυστρά, τον Θεοφάνη τον Κρη...

Πολλοί μελετητές της τέχνης του Ελ Γκρέκο αποδίδουν την επιδεξιότητά του στην αναβλύζουσα εσωτερικότητα που διέκρινε τον ίδιο τον καλλιτέχνη, αλλά και στην τεχνική του. Συγκεκριμένα ζωγράφιζε μέσα σ’ έναν οίστρο εμπνεύσεως και εναγωνίας καταστάσεως, με σκοπό να εκφράσει την ενόρασή του, αφού με αποφασιστικές κινήσεις τοποθετούσε το κόκκινο χρώμα στα σημεία που είχε επιλέξει.  

Οι σύγχρονοι θαυμαστές του έργου του υποστήριζαν ότι ζωγράφιζε με το αίμα του, ότι στο μέρος της καρδιάς του είχε μία πληγή, βουτούσε το πινέλο στο αίμα και το μετέφερε στον καμβά, για να έχει την ζωντάνια και την μοναδικότητα… εμπνεόμενος από μία μυστικιστική θεολογία, διερευνώντας τον αθέατο κόσμο της ψυχής του ανθρώπου.  

Η κίνηση, η ένταση και η έκφραση που προσδίδει στα εργα του η επιμήκυνση των μορφών, η χρήση του φωτός και τα ασυνήθιστα χρώματά του (κυρίως τα μπλε και τα κίτρινα), γίνεται αφορμή για την έκφραση των μεταφυσικών του αναζητήσεων και των οραμάτων του κατά τρόπο ανεπανάληπτο και μοναδικό...

ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ

ΤΗΛ. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: 6909-75.33.72